Home » Alle berichten » Onderhoud » Concurrentieonderzoek als strategisch hulpmiddel voor betere positionering
Concurrentieonderzoek is voor veel organisaties een logisch onderdeel van strategie, maar wordt vaak te oppervlakkig uitgevoerd. Er wordt gekeken naar prijzen en zichtbaarheid, terwijl de echte waarde juist zit in het begrijpen van keuzes, patronen en onderliggende strategieën. Goed concurrentieonderzoek helpt niet om anderen te kopiëren, maar om scherpere en bewustere keuzes te maken. Het geeft inzicht in het speelveld en maakt duidelijk waar kansen liggen die nog niet worden benut.

Concurrentieonderzoek is het systematisch analyseren van partijen die actief zijn in hetzelfde speelveld. Dat gaat verder dan directe concurrenten en omvat ook alternatieven waar klanten uit kunnen kiezen. Het doel is niet om te vergelijken om het vergelijken, maar om inzicht te krijgen in positionering, aanbod en communicatie. Daarmee ontstaat overzicht en richting.
In veel gevallen blijft concurrentieonderzoek beperkt tot een snelle online scan. Er wordt gekeken naar websites of social media, maar zonder diepgang. Hierdoor blijven belangrijke inzichten onbenut. Concurrentieonderzoek vraagt tijd en structuur om verder te kijken dan de buitenkant.
Een valkuil bij concurrentieonderzoek is een te brede scope. Niet iedereen in dezelfde markt is direct relevant. Door vooraf duidelijke criteria te bepalen, blijft het onderzoek behapbaar en bruikbaar. Afbakening zorgt voor focus en voorkomt ruis.
Naast directe concurrenten zijn er vaak indirecte alternatieven die dezelfde behoefte vervullen. Concurrentieonderzoek brengt deze opties in beeld. Dit verruimt het perspectief en voorkomt tunnelvisie. Klanten vergelijken vaak breder dan verwacht.
Een belangrijk onderdeel van concurrentieonderzoek is het analyseren van positionering. Waar leggen concurrenten de nadruk op en welke waarden communiceren zij? Door dit naast elkaar te leggen, wordt duidelijk waar overlap zit en waar ruimte is voor onderscheid. Positionering wordt scherper door vergelijking.
Niet alleen wat wordt aangeboden is relevant, maar ook hoe het aanbod is opgebouwd. Concurrentieonderzoek kijkt naar pakketten, varianten en flexibiliteit. Dit geeft inzicht in verwachtingen in de markt. Het laat zien waar vereenvoudiging of juist verdieping mogelijk is.
Prijs is een zichtbaar element, maar zegt zelden het hele verhaal. Concurrentieonderzoek kijkt daarom ook naar waardeperceptie. Wat krijgt de klant voor de prijs en hoe wordt dat gecommuniceerd? Dit helpt om prijs niet los te zien van positionering.
Gebruik concurrentieonderzoek niet alleen om anderen te analyseren, maar vooral om scherp te krijgen waar je bewust níét in mee wilt gaan.
Communicatie laat zien hoe organisaties zichzelf presenteren. Concurrentieonderzoek analyseert toon, taal en thema’s. Hierdoor wordt duidelijk welke boodschappen veel voorkomen en welke juist ontbreken. Dit biedt kansen om onderscheidend te communiceren.
Hoe gaan concurrenten om met contact, service en opvolging? Dit aspect van concurrentieonderzoek wordt vaak vergeten, terwijl het veel zegt over klantbeleving. Door dit te analyseren, ontstaan inzichten die direct toepasbaar zijn. Klantbenadering is vaak het echte verschil.
Online zichtbaarheid is een belangrijk onderdeel van het speelveld. Concurrentieonderzoek kijkt naar kanalen, content en consistentie. Het gaat niet alleen om aanwezigheid, maar om samenhang. Dit maakt zichtbaar waar aandacht wordt geconcentreerd.
Een veelgemaakte valkuil is het klakkeloos overnemen van wat anderen doen. Concurrentieonderzoek is bedoeld om te leren, niet om te kopiëren. Ook te veel focus op details kan afleiden van het grotere geheel. Interpretatie is net zo belangrijk als data.
Een effectief stappenplan begint met het formuleren van de onderzoeksvraag. Daarna volgt selectie van relevante partijen. Vervolgens worden vaste criteria gebruikt voor analyse. Tot slot worden inzichten vertaald naar concrete keuzes en acties.
Concurrentieonderzoek zegt niet alleen iets over anderen, maar ook over jezelf. Door bevindingen te spiegelen aan de eigen situatie, ontstaat zelfinzicht. Dit maakt het onderzoek waardevol voor interne discussies. Reflectie vergroot de impact.
Strategische keuzes worden sterker wanneer ze zijn gebaseerd op inzicht in de markt. Concurrentieonderzoek helpt om prioriteiten te stellen. Het maakt duidelijk waar je bewust niet aan mee wilt doen. Kiezen wordt daarmee makkelijker.
Door te zien waar concurrenten stoppen, ontstaat ruimte voor innovatie. Concurrentieonderzoek laat patronen zien, maar ook blinde vlekken. Juist daar liggen kansen voor vernieuwing. Innovatie ontstaat vaak aan de randen van bestaande modellen.
Markten veranderen voortdurend. Daarom is concurrentieonderzoek geen eenmalige activiteit. Door regelmatig te monitoren, blijf je alert. Dit maakt bijsturen eenvoudiger en voorkomt verrassingen.
Wat werkt op kleine schaal, hoeft niet te werken bij groei. Concurrentieonderzoek helpt om te zien hoe anderen omgaan met schaalbaarheid. Dit biedt lessen voor toekomstige stappen. Vooruitkijken voorkomt groeipijn.
Niet elke concurrent is een bedreiging. Soms ontstaan juist samenwerkingskansen. Concurrentieonderzoek kan deze raakvlakken zichtbaar maken. Dit vraagt om een open blik en strategisch denken.
Soms helpt een externe blik om patronen scherper te zien. Adviseurs en platforms zoals ImpactKantoor.nl ondersteunen regelmatig bij het structureren van concurrentieonderzoek. Dit helpt om objectief te blijven en inzichten te verdiepen.
Uiteindelijk draait concurrentieonderzoek om onderscheid. Door goed te begrijpen wat anderen doen, wordt duidelijk wat jij anders kunt doen. Dit vormt de basis voor een sterke en geloofwaardige positie. Concurrentieonderzoek ondersteunt daarmee duurzame groei.

Marcel de Winter schrijft over strategie, macht en de onderstromen binnen organisaties. Zijn werk richt zich minder op wat zichtbaar is, en juist op wat impliciet blijft in besluitvorming en beleid. Met een scherp gevoel voor taal en context onderzoekt hij hoe ideeën vorm krijgen in complexe omgevingen. Voor dit platform schrijft hij voor lezers die verder willen denken dan modellen en managementtaal.
