De eerste bestelling voor een nieuwe kachel loopt vaak op een van twee manieren mis. Of er staat in oktober een pallet van een kuub op de oprit, terwijl er nergens een droge plek voor is. Of er liggen vier netzakken naast de kachel die na twee koude weekenden op zijn, waarna het opnieuw bestellen begint. Beide zijn te voorkomen met een eerlijke schatting van hoeveel je stookt en een plek waar het hout de winter droog doorkomt.
Hoeveel hout een winter kost
Dat hangt af van drie dingen: hoe vaak je stookt, hoe lang per keer en wat voor kachel je hebt. Iemand die in het weekend een open haard aansteekt voor de sfeer, komt met een paar honderd liter hout een seizoen door. Iemand die een moderne houtkachel elke avond van november tot maart als hoofdverwarming voor de woonkamer gebruikt, zit al gauw op een kuub of meer, en met een grote ruimte of een oudere kachel kan dat verdubbelen.
Een praktische manier om het te schatten: houd een week lang bij hoeveel blokken je per avond gebruikt en reken dat om naar het aantal stookavonden dat je verwacht. Wie voor het eerst stookt, kan beter iets te ruim bestellen dan te krap. Hout dat droog bewaard wordt, is volgend jaar nog even goed.
Pallet, halve pallet of netzakken
Een hele pallet bevat ruim een kubieke meter gestapeld hout en is de handigste vorm voor wie regelmatig stookt en ruimte heeft. Een halve pallet, tussen een halve en een hele kuub, is voor veel huishoudens een prettige middenweg. Netzakken van twintig tot vijfendertig liter zijn er voor wie weinig stookt, weinig opslag heeft of gewoon wil proberen hoe een bepaalde soort brandt. Per liter is gestapeld hout op een pallet doorgaans voordeliger, maar zakken hebben het voordeel dat je ze zonder gedoe naar de plek draagt waar je ze nodig hebt.
Wie openhaardhout kopen overweegt via een producent, kan meestal ook kiezen voor een gemengd pakket met verschillende soorten, wat voor een eerste seizoen leerzamer is dan een pallet van één soort. Berken voor de vlam, beuken of eiken voor de duur: na een winter weet je wat je de volgende keer los bestelt.
Wat er gebeurt bij levering van een pallet
Een pallet komt niet met de post. Hij wordt met een vrachtwagen bezorgd en met een elektrische pompwagen van de laadklep naar de afgesproken plek gereden. Dat gaat goed op een verharde, vlakke ondergrond: een oprit, een tegelpad, een garagevloer. Op grind, gras of losse grond zakt de pompwagen weg, dus de chauffeur zet de pallet dan neer op het laatste verharde stuk. Denk daar vooraf over na, want een kuub hout van de stoep naar de achtertuin verplaatsen is een middag werk.
Producenten leveren pallets meestal door heel Nederland, met uitzondering van de Waddeneilanden, en vaak al de volgende werkdag als je op tijd bestelt. Het is verstandig om thuis te zijn en de plek vrij te maken: geen auto op de oprit, geen fietsen in het pad.
Zo bewaar je hout de hele winter droog
Stookklaar hout heeft een vochtpercentage onder de twintig procent, en dat wil je zo houden. Drie regels volstaan. Niet direct op de grond: leg het hout op de pallet waarop het kwam, op stenen of op een rek, zodat er lucht onder kan en het geen vocht uit de bodem trekt. Onder een afdak, tegen regen en sneeuw, maar niet in een afgesloten schuur zonder ventilatie, want hout dat niet kan ademen wordt muf. En met de zijkanten open, zodat de wind erdoor kan.
Een houtberging tegen de gevel, een overkapping naast de schuur of een simpel rek met een golfplaat erop werkt allemaal. Wat niet werkt: een dekzeil strak over de stapel, want daaronder condenseert vocht. Haal bovendien een paar dagen voorraad naar binnen, zodat het hout bij de kachel op kamertemperatuur komt voordat het erin gaat.
Wie er achter de pallet zit
Over Haardhout Golden Flame valt te lezen dat het bedrijf begon in 1889, toen Maarten van Vliet in Vinkeveen een turfhandel opzette. Sinds 1972 draait het om brandhout, sinds 1995 met eigen productie in Polen en eigen droogovens, en tegenwoordig vanuit Almere als producent en groothandel voor Nederland en de rest van Europa. Het hout is FSC-gecertificeerd en wordt geleverd als hele pallet, halve pallet, in netzakken of als gemengd pakket. Precies de keuze waar dit verhaal mee begon: eerst weten wat je stookt en waar je het laat, dan pas bestellen wat past.